Ξεκινά ξανά η δωρεάν μαστογραφία: μπαίνεις χωρίς SMS

Από σήμερα, 13 Οκτωβρίου, ξεκίνησε σταδιακά η αποστολή SMS και ηλεκτρονικών παραπεμπτικών για δωρεάν έλεγχο μαστού σε σχεδόν 2,4 εκατομμύρια γυναίκες 45 έως 74 ετών, ασφαλισμένες και ανασφάλιστες (Κυβερνητική ανακοίνωση). Το μήνυμα στο κινητό είναι πρόσκληση, όχι εισιτήριο. Όποια δικαιούχος δεν το λάβει μπορεί να κλείσει ραντεβού με τον ΑΜΚΑ της.

Ποιες καλύπτονται και πώς μπαίνουν

Το κριτήριο είναι η ηλικία, όχι το ταμείο. Ο νέος κύκλος του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το πρόγραμμα που πολλοί ξέρουν με το όνομα της Φώφης Γεννηματά (News247), προσφέρει ψηφιακή μαστογραφία και, όταν το αποτέλεσμα το δικαιολογεί, υπερηχογράφημα μαστών (Υπουργείο Υγείας).

Το SMS λειτουργεί όπως η υπενθύμιση του οδοντιάτρου. Σε βολεύει, αλλά δεν είναι αυτό που σου δίνει το δικαίωμα. Η επίσημη οδηγία προβλέπει ότι γυναίκα χωρίς μήνυμα, ή χωρίς άυλη συνταγογράφηση (τη λήψη συνταγών και παραπεμπτικών κατευθείαν στο κινητό), βρίσκει με τον ΑΜΚΑ της συνεργαζόμενο κέντρο στο proliptikes.gov.gr και κλείνει ραντεβού (Κυβερνητική ανακοίνωση). Σύμφωνα με το Έθνος, το κέντρο μπορεί να ανακτήσει το ηλεκτρονικό παραπεμπτικό απευθείας με τον ΑΜΚΑ. Το υπουργείο δεν έχει περιγράψει δημόσια τι γίνεται αν το παραπεμπτικό δεν εμφανίζεται ή έχει λάθος.

Η απουσία μηνύματος δεν σημαίνει αποκλεισμό. Η αποστολή γίνεται σε κύματα, όχι μονομιάς. Επιπλέον, ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους εξήγησε ότι όσες έκαναν πρόσφατα μαστογραφία μπορεί να μην πάρουν νέο SMS, επειδή δεν έχει κλείσει το προβλεπόμενο διάστημα επανάληψης (ΣΚΑΪ). Πόσο κρατά αυτό το διάστημα δεν έχει οριστεί δημόσια.

Γιατί ξανανοίγει τώρα

Ο προηγούμενος κύκλος χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ο νέος, σύμφωνα με την κυβέρνηση, πληρώνεται πλέον εξ ολοκλήρου από εθνικούς πόρους (Κυβερνητική ανακοίνωση). Δεν ανακοινώθηκαν ποσό, δημοσιονομική πράξη ή δεσμευμένη διάρκεια, ούτε η ακριβής λήξη του προηγούμενου κύκλου, οπότε δεν μπορεί να μετρηθεί πόσο κράτησε το κενό. Ο Θεμιστοκλέους δήλωσε ότι σχεδόν όλα τα προγράμματα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» αναμένεται να επανενεργοποιηθούν ως το τέλος Οκτωβρίου (Υπουργείο Υγείας, News247). Πρόκειται για δηλωμένο χρονοδιάγραμμα, όχι για επιβεβαιωμένη εκκίνηση.

Τι έδειξε ο προηγούμενος γύρος

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος απευθύνεται σε γυναίκες χωρίς κανένα σύμπτωμα και δουλεύει σαν ανιχνευτής καπνού. Χτυπά όταν «μυρίσει» κάτι ύποπτο, ώστε να ελέγξεις αν υπάρχει φωτιά, και τις περισσότερες φορές δεν υπάρχει. Τα στοιχεία του υπουργείου το δείχνουν καθαρά. Σε σχεδόν 1,3 εκατομμύρια ψηφιακές μαστογραφίες, περίπου 87.000 γυναίκες είχαν εύρημα που χρειαζόταν διερεύνηση και πάνω από 6.000 διαγνώστηκαν με καρκίνο μαστού σε αρχικό στάδιο (Υπουργείο Υγείας). Περίπου μία στις 15 εξετασμένες άκουσε «χρειάζεται κι άλλος έλεγχος». Από αυτές, περίπου μία στις 14 είχε τελικά καρκίνο, πιασμένο όμως νωρίς.

Ο ανιχνευτής έχει δύο γνωστά ελαττώματα, και είναι διαφορετικά μεταξύ τους. Το πρώτο είναι ο ψευδής συναγερμός, που φέρνει άγχος και επιπλέον εξετάσεις. Το δεύτερο είναι η υπερδιάγνωση, ο εντοπισμός όγκων που ίσως δεν θα απειλούσαν ποτέ τη ζωή. Παρ' όλα αυτά, ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο κρίνει τεκμηριωμένη τη μείωση θανάτων από τον μαστογραφικό έλεγχο, κυρίως στις ηλικίες 50 έως 69, με ενδείξεις οφέλους ως τα 74 (IARC). Η ΕΕ συστήνει την επέκταση του οργανωμένου ελέγχου στο εύρος 45 έως 74 (Σύσταση Συμβουλίου ΕΕ), δηλαδή ακριβώς εκεί που κινείται ο νέος κύκλος.

Μένουν σκοτεινά σημεία. Το υπουργείο δεν έχει δημοσιεύσει πόσες από τις προσκληθείσες εξετάστηκαν, πόσο περιμένουν οι γυναίκες στην επαρχία ή τι απέγιναν όλα τα ευρήματα. Χωρίς αυτά τα στοιχεία δεν κρίνεται αν η πρόσβαση είναι ίδια για όλες. Όποια έχει ήδη κάποιο σύμπτωμα στον μαστό δεν περιμένει το SMS· χρειάζεται ιατρική εκτίμηση τώρα (American Cancer Society).

Η πόρτα του προγράμματος δεν ανοίγει από το κινητό αλλά από τον ΑΜΚΑ. Όποια περιμένει μήνυμα για να κλείσει ραντεβού, περιμένει κάτι που δεν χρειάζεται.