Ισραήλ: η καταμέτρηση φέρνει τα αραβικά κόμματα στο κέντρο

Με μετρημένο περίπου το 85% των ψήφων, το Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου προηγείται, αλλά οι προβολές δίνουν 53 έδρες στο μπλοκ του, 48 στα κόμματα γύρω από τον Γκάντι Άιζενκοτ και 19 στα δύο αραβικά κόμματα (AP). Κανένα μπλοκ δεν φτάνει τις 61 έδρες της απόλυτης πλειοψηφίας στην 120μελή Κνεσέτ (Βασικός Νόμος της Κυβέρνησης). Οι 19 αραβικές έδρες γίνονται έτσι η γέφυρα που λείπει στην αντιπολίτευση, και η πρωτιά του Λικούντ δεν αρκεί για να κρίνει ποιος θα κυβερνήσει.

Η αριθμητική των 61

Οι δημοσκοπήσεις εξόδου έδειχναν ήδη αδιέξοδο (To Brief). Η καταμέτρηση το επιβεβαιώνει και δείχνει πού βρίσκονται οι έδρες που λείπουν. Στην προβολή, το μπλοκ Νετανιάχου χρειάζεται οκτώ ακόμη έδρες και το μπλοκ Άιζενκοτ δεκατρείς.

Η Κοινή Λίστα και η Ραάμ συγκέντρωναν μαζί πάνω από 729.000 ψήφους (Netunim). Οι 19 έδρες που τους αντιστοιχούν υπερκαλύπτουν το έλλειμμα του Άιζενκοτ. Η κατανομή, 12 για την Κοινή Λίστα και 7 για τη Ραάμ, είναι δημοσιογραφικός υπολογισμός, αφού επίσημα αποτελέσματα δεν υπάρχουν ακόμη (Walla). Το 48 συν 19 κάνει 67: αριθμητική, όχι συμφωνημένος συνασπισμός.

Γι' αυτό το προβάδισμα του Λικούντ σε ψήφους δεν δίνει από μόνο του κυβέρνηση. Το κόμμα είχε ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο ψήφους, περίπου 20,7%, έναντι 16,2% για το κόμμα του Άιζενκοτ (JDN). Στο ισραηλινό σύστημα όμως κυβερνούν συνασπισμοί και όχι πρώτα κόμματα: ο πρόεδρος δεν δίνει αυτομάτως την εντολή στον αρχηγό του πρώτου κόμματος, αλλά την αναθέτει ύστερα από διαβουλεύσεις σε βουλευτή που τη δέχεται (Βασικός Νόμος της Κυβέρνησης). Το 2022 ο Νετανιάχου διέθετε μπλοκ 64 εδρών· η σημερινή προβολή τον αφήνει στις 53 (NPR).

Ποιος αρνείται ποιον

Οι δημόσιες θέσεις στενεύουν τις διαδρομές που ανοίγουν οι αριθμοί. Ο Νετανιάχου αποκλείει συνεργασία με αραβικά κόμματα, ενώ ο Άιζενκοτ αφήνει το ενδεχόμενο ανοιχτό υπό όρους (AP).

Οι οκτώ έδρες που λείπουν στον Νετανιάχου δύσκολα θα έρθουν από την αντιπολίτευση. Δύο δεξιοί ηγέτες της, ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ και ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, έχουν αποκλείσει κυβέρνηση Νετανιάχου, ενώ ο Λίμπερμαν δεν έχει αποδεχθεί ούτε κυβέρνηση που θα εξαρτάται από αραβική στήριξη (Ynet). Ούτε το μπλοκ του Νετανιάχου είναι ενιαίο: οι υπερορθόδοξοι εταίροι του έχουν θέσει ζήτημα εξαίρεσης από τη στράτευση (JDN).

Από την αραβική πλευρά, οι δηλώσεις δείχνουν διάθεση για διαπραγμάτευση, όχι συμφωνία. Η Ραάμ δεν είναι άγνωστη στην εξουσία, αφού είχε συμμετάσχει σε ισραηλινή κυβέρνηση το 2021 (Times of Israel). Ο αρχηγός της, Μανσούρ Άμπας, άφησε ανοιχτή τη συμμετοχή σε κυβέρνηση αλλαγής, ζητώντας πρώτα να φανεί αν μπορεί να σχηματιστεί, ενώ ο Αχμέντ Τίμπι, από συνιστώσα της Κοινής Λίστας, πρότεινε συνεργασία σε κοινοβουλευτική ψηφοφορία (Davar). Η διάκριση έχει πρακτική σημασία: στην αρχική ψήφο εμπιστοσύνης μπορεί να αρκούν λιγότερα από 61 «ναι», αν υπάρξουν αποχές και τα «ναι» υπερτερούν των «όχι» (Βασικός Νόμος της Κυβέρνησης). Αυτό μετατρέπει σε διαπραγματευτικό χαρτί όχι μόνο τα υπουργεία, αλλά και την αποχή.

Η σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης θα επηρεάσει τη διαχείριση της Γάζας και της Δυτικής Όχθης. Η αλλαγή πρωθυπουργού από μόνη της δεν προδικάζει όμως αντιστροφή πολιτικής, αφού και ο Άιζενκοτ έχει απορρίψει παλαιστινιακό κράτος στο άμεσο μέλλον (Al-Monitor).

Τα όρια της προβολής

Όλα αυτά στηρίζονται σε μερική καταμέτρηση. Το τελευταίο τεκμηριωμένο στιγμιότυπο, στις 14:23 της 28ης Οκτωβρίου, κατέγραφε περίπου 4,85 εκατομμύρια έγκυρες ψήφους, με την καταμέτρηση γύρω στο 85,6% και τη συμμετοχή στο 77,7% (Netunim). Οι 53, 48 και 19 έδρες είναι δημοσιογραφική προβολή πάνω σε αυτά τα νούμερα, όχι επίσημη κατανομή.

Εκκρεμούν οι ειδικοί, «διπλοί» φάκελοι στρατιωτών και άλλων κατηγοριών ψηφοφόρων, που η Εκλογική Επιτροπή υπολογίζει σε 430.000 έως 480.000 (Times of Israel, C14). Άλλες αναφορές μιλούν για πάνω από μισό εκατομμύριο ή και περίπου 650.000 (Israel Hayom). Ακόμη και η μικρότερη εκτίμηση ισοδυναμεί σχεδόν με μία ψήφο για κάθε δέκα που έχουν ήδη μετρηθεί. Αρκεί για να μετακινήσει έδρες, ιδίως για κόμματα κοντά στο εκλογικό όριο του 3,25%, αλλά τα στοιχεία δεν δείχνουν ποιος θα ωφεληθεί (Davar).

Η Επιτροπή στοχεύει να μετρήσει τους φακέλους το βράδυ της 29ης Οκτωβρίου, και μετά από επανελέγχους η επίσημη δημοσίευση αναμένεται έως τις 4 Νοεμβρίου (Ynet). Ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα παραλάβει τότε τα αποτελέσματα από τον δικαστή Νόαμ Σόλμπεργκ, πρόεδρο της Επιτροπής, και μόνο μετά θα ακούσει τις παρατάξεις (Walla). Από τη δημοσίευση έχει επτά ημέρες για να δώσει την εντολή, και ο εντολοδόχος από 28 έως 42 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση (Βασικός Νόμος της Κυβέρνησης). Μέχρι τότε, κάθε δρόμος προς τις 61 που δεν απαιτεί από κάποιο κόμμα να αλλάξει στρατόπεδο περνά από τις 19 αραβικές έδρες. Ο Νετανιάχου τις αποκλείει, και το στρατόπεδο του Άιζενκοτ δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν μπορεί να κυβερνήσει μαζί τους.