Το Συμβούλιο της Επικρατείας κόβει την εικοσαετία στη φοροδιαφυγή

Με την απόφαση 1246/2026, η επταμελής σύνθεση του Β΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματική την προθεσμία των είκοσι ετών μέσα στην οποία η εφορία μπορούσε να επιβάλει φόρο λόγω φοροδιαφυγής, επειδή είναι δυσανάλογη (Εφ.Συν.). Από τότε κυκλοφορούν λίστες με πρόστιμα εκατομμυρίων που «τινάζονται στον αέρα» (Ναυτεμπορική). Όποιος όμως ελέγξει τι λέει η απόφαση και τι αθροίζουν τα ποσά, βρίσκει φακέλους που πρέπει να ελεγχθούν ένας ένας. Χαμένα έσοδα ή επιστροφές δεν προκύπτουν ακόμη από πουθενά.

Όπως την ξέρουμε από τις δημοσιευμένες περιλήψεις, η απόφαση κάνει δύο πράγματα. Πρώτα κρίνει δυσανάλογη την εικοσαετία του άρθρου 36 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013). Έπειτα κρίνει αντισυνταγματική τη μεταβατική δεκαετία που πρόσθεσε νόμος του 2019, αλλά μόνο στη συγκεκριμένη εφαρμογή της στο φορολογικό έτος 2013, επειδή επέβαλε αναδρομικά φορολογική επιβάρυνση (BusinessDaily). Όπου πέφτει η παράταση, ισχύει η γενική πενταετία. Η δεκαετία πάντως δεν εξαφανίζεται, αφού ο σημερινός Κώδικας την κρατά, υπό ειδικούς όρους, για όποιον δεν υπέβαλε δήλωση ή όταν προκύπτουν πραγματικά νέα στοιχεία (ν. 5104/2024).

Ένα κενό βαραίνει όλη τη συζήτηση. Το πλήρες κείμενο της απόφασης, οι διάδικοι και η φορολογική πράξη που κρίθηκε δεν έχουν δημοσιευθεί, όπως σημειώναμε και στην πρώτη μας κάλυψη (To Brief). Άρα δεν ξέρουμε ακόμη πόσο μακριά φτάνει το σκεπτικό πέρα από την περίληψη.

Τι αθροίζουν τα 27,4 εκατ.

Η Ναυτεμπορική μέτρησε 27,4 εκατ. ευρώ καταλογισμών σε δημοσιευμένες αποφάσεις της ΔΕΔ, της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, που απέρριψαν ισχυρισμούς παραγραφής (Ναυτεμπορική). Η ΔΕΔ είναι η υπηρεσία της ΑΑΔΕ που εξετάζει τις ενστάσεις των φορολογουμένων πριν φτάσουν στα δικαστήρια. Το ίδιο δημοσίευμα κατονομάζει έξι αποφάσεις, που μαζί αθροίζουν περίπου 25,2 εκατ. Τα υπόλοιπα 2,2 εκατ. δεν αντιστοιχούν σε καμία κατονομασμένη υπόθεση.

Η σημαντικότερη ασυμφωνία όμως αφορά τα έτη. Πέντε από τις έξι κατονομασμένες αποφάσεις, μαζί και η μεγαλύτερη, αφορούν φορολογικές χρήσεις 2014–2017, και σε αυτές η ΔΕΔ απέρριψε την παραγραφή επικαλούμενη τη δεκαετία (Dnews). Η δημοσιευμένη κρίση για τη μεταβατική δεκαετία εξετάζει ρητά το 2013 (Εφ.Συν.). Για να κριθεί αν πέφτει ένας καταλογισμός, πρέπει να είναι γνωστά η χρήση, η ημερομηνία κοινοποίησης της πράξης και, κυρίως, η ακριβής διάταξη στην οποία στηρίχθηκε η παράταση. Για καμία από τις πέντε υποθέσεις δεν έχουν δημοσιευθεί αυτά τα στοιχεία.

Από τον καταλογισμό στα χρήματα

Ακόμη κι αν κάποιος φάκελος ευνοηθεί, ο δρόμος ως τα χρήματα είναι μακρύς. Η απόρριψη από τη ΔΕΔ αφήνει τον καταλογισμό σε ισχύ, και η προσφυγή στο δικαστήριο δεν τον ακυρώνει από μόνη της. Ισχύς πάντως δεν σημαίνει ότι ο φόρος πληρώθηκε ολόκληρος: στο στάδιο της ΔΕΔ ο φορολογούμενος καταβάλλει κατά κανόνα το μισό αμφισβητούμενο ποσό, ώστε να ανασταλεί η είσπραξη του υπόλοιπου (ν. 5104/2024). Επιστροφή ή συμψηφισμός προϋποθέτει να ακυρωθεί η πράξη και να διαπιστωθεί ότι εισπράχθηκαν χρήματα που δεν οφείλονταν (gov.gr).

Δυνητικά κερδίζει όποιος έχει ακόμη ανοιχτό καταλογισμό που στηρίχθηκε σε μία από τις επίμαχες παρατάσεις, ενώ το Δημόσιο ρισκάρει την αντίστοιχη απαίτηση. Πόσοι είναι αυτοί οι φάκελοι, κανείς δεν το λέει. Το Dnews γράφει για 4.579 εκκρεμείς προσφυγές «στο τέλος του 2026», ημερομηνία που δεν έχει έρθει ακόμη (Dnews). Στοιχεία της ΑΑΔΕ που είχαν δημοσιευθεί νωρίτερα έδιναν 4.448 εκκρεμείς προσφυγές στη ΔΕΔ στις 31 Δεκεμβρίου 2025, αριθμό που μετρά όλες τις φορολογικές διαφορές και όχι μόνο τις υποθέσεις της εικοσαετίας ή της δεκαετίας (Parapolitika, Newsit). Ούτε η ΑΑΔΕ ούτε το υπουργείο Οικονομικών έχουν δώσει εκτίμηση για τους καταλογισμούς που επηρεάζονται. Επώνυμη απάντηση δεν καταγράφηκε στην κάλυψη από τις 2 έως τις 5 Οκτωβρίου.

Τα 27,4 εκατ. είναι λοιπόν κατάλογος αμφισβητούμενων πράξεων και όχι λογαριασμός που ήρθε για πληρωμή. Για τις χρήσεις 2014–2017, όπου ανήκουν πέντε από τις έξι κατονομασμένες υποθέσεις, η δημοσιευμένη κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί. Την απάντηση τη χρωστούν δύο: το δικαστήριο, με το πλήρες σκεπτικό της 1246/2026, και η ΑΑΔΕ, με τη λίστα των φακέλων που στηρίχθηκαν στη δεκαετία.