Θάνατος Μαζωνάκη: τι λέει και τι όχι η προποφόλη

Για πρώτη φορά, η έρευνα για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη αποκτά όνομα φαρμάκου: σύμφωνα με ρεπορτάζ του MEGA, στα πρώτα τοξικολογικά ευρήματα «φαίνεται» να εντοπίστηκε προποφόλη, και το εργαστήριο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ζήτησε νέο δείγμα για ποσοτική ανάλυση (MEGA). Το εύρημα αλλάζει το ερώτημα που θέτουν οι ανακριτές. Την απάντηση δεν τη δίνει ακόμη.

Ο τραγουδιστής πέθανε στις 9 Σεπτεμβρίου, έπειτα από ανακοπή κατά τη διάρκεια πλασμαφαίρεσης σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι (TheTOC). Δύο γιατροί είχαν ήδη προφυλακιστεί για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο πριν ακουστεί η λέξη προποφόλη (To Brief). Η νέα πληροφορία λοιπόν δεν εξηγεί τη βαριά κατηγορία· της προσθέτει μια κατεύθυνση.

Τι κάνει το φάρμακο και τι δείχνει ένα τεστ

Η προποφόλη είναι ενδοφλέβιο φάρμακο που φέρνει γρήγορα τον άνθρωπο σε καταστολή ή αναισθησία. Φανταστείτε έναν ροοστάτη που χαμηλώνει την εγρήγορση. Ο ίδιος ροοστάτης όμως μπορεί να χαμηλώσει και την αναπνοή και την αρτηριακή πίεση. Γι' αυτό η επίσημη επισήμανση του φαρμάκου απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και κάποιον έτοιμο να υποστηρίξει τον αεραγωγό και να κάνει ανάνηψη (DailyMed).

Η ανίχνευσή του σε μεταθανάτιο δείγμα μοιάζει με το να βρεις καφεΐνη στον οργανισμό κάποιου. Ξέρεις ότι ήπιε καφέ. Δεν ξέρεις πόσους, πότε, ποιος τον σέρβιρε ή αν ο καφές τον έριξε κάτω. Η ποσοτική ανάλυση θα προσθέσει έναν αριθμό: πόση ουσία βρίσκεται στο συγκεκριμένο δείγμα. Για να γίνει αυτός ο αριθμός δόση, πρέπει να ξέρεις πότε και από πού πάρθηκε το δείγμα και τι συνέβαινε στον ασθενή στο μεταξύ (Royal College of Pathologists).

Και τίποτα από αυτά δεν είναι ακόμη δημόσιο. Ούτε ποιο δείγμα εξετάστηκε έχει ανακοινωθεί, ούτε υπογεγραμμένο πόρισμα υπάρχει. Η ίδια η είδηση στηρίζεται σε μία πηγή: το Βήμα την απέδωσε ρητά στο MEGA (Το Βήμα), άρα οι αναδημοσιεύσεις δεν ισοδυναμούν με δεύτερη εργαστηριακή επιβεβαίωση.

Τρεις κρίκοι, τρία διαφορετικά τεκμήρια

Η υπόθεση ξεκαθαρίζει αν τη σπάσεις σε τρεις κρίκους, καθένας με δικές του αποδείξεις. Ο πρώτος είναι η ίδια η πλασμαφαίρεση: το αίμα περνά από συσκευή που χωρίζει τα κύτταρα από το πλάσμα, τα κύτταρα επιστρέφουν στον οργανισμό και το πλάσμα αντικαθίσταται. Το TheTOC, επικαλούμενο τα αρχεία του μηχανήματος, γράφει ότι η συσκευή χτύπησε συναγερμούς για υψηλή πίεση στη φλέβα γύρω στις 14:25 (TheTOC). Ένας τέτοιος συναγερμός αφορά τη ροή του κυκλώματος ή τη φλέβα. Δεν σημαίνει από μόνος του ότι σταμάτησε η καρδιά.

Ο δεύτερος κρίκος είναι η πιθανή καταστολή, και εδώ οι εκδοχές συγκρούονται. Νοσηλεύτρια φέρεται να κατέθεσε ότι έγινε «μέθη» και ζητήθηκε αντίδοτο, αλλά κατά την ίδια απόδοση βρισκόταν σε άλλο δωμάτιο την ώρα της θεραπείας (Reader). Για την κατηγορούμενη γιατρό, τα δημοσιεύματα διαφέρουν: το in.gr της απέδωσε περιγραφή χορήγησης μιδαζολάμης, ενός άλλου ηρεμιστικού, και του αντιδότου της, Anexate (in.gr), ενώ η Εφημερίδα των Συντακτών γράφει ότι αρνείται πως έγινε αναισθησία (Εφ.Συν.). Φύλλο χορήγησης με ουσία, δόση, ώρα και όνομα δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Ο τρίτος κρίκος είναι η ανακοπή και η ΚΑΡΠΑ, δηλαδή οι θωρακικές συμπιέσεις και η τεχνητή αναπνοή που κρατούν τον εγκέφαλο οξυγονωμένο μέχρι να ξαναπάρει μπρος η καρδιά. Εδώ οι εκδοχές απέχουν σχεδόν μία ώρα. Το κατηγορητήριο τοποθετεί την ανακοπή στις 15:22, ενώ η γιατρός υποστηρίζει ότι τότε υπήρξε πρόβλημα στη φλέβα και ότι η ανακοπή ήρθε στις 16:15 (Star). Το ΕΚΑΒ βρήκε τον ασθενή σε ασυστολία, χωρίς καμία ηλεκτρική δραστηριότητα στην καρδιά, και δηλώνει ότι δεν μπορούσε να ξέρει πόση ώρα κρατούσε ήδη (Το Ποντίκι). Το κενό θα το κλείσουν το ηχητικό της κλήσης, τα χρονοσημασμένα δεδομένα της οθόνης παρακολούθησης και του απινιδωτή και ο νοσοκομειακός φάκελος.

Από το εύρημα στην ευθύνη

Ο Ποινικός Κώδικας κρίνει κάθε πρόσωπο χωριστά και διακρίνει την αμέλεια από τον δόλο (Ποινικός Κώδικας). Αυτό μετράει εδώ, αφού ο δεύτερος κατηγορούμενος υποστηρίζει, κατά δημοσιεύματα, ότι δεν συμμετείχε στη θεραπεία και κλήθηκε μετά την κατάρρευση. Για ενδεχόμενο δόλο πρέπει να αποδειχθεί ότι ο κατηγορούμενος προέβλεψε τον θάνατο ως δυνατό και τον αποδέχθηκε. Η παρουσία μιας ουσίας στον οργανισμό δεν λέει τίποτα γι' αυτό, και η προσωρινή κράτηση δεν είναι κρίση ενοχής. Η σειρά είναι αυστηρή: πρώτα ποιος έδωσε τι και πότε, μετά αν αυτό συνέβαλε στον θάνατο, και τελευταίο τι ήξερε και τι αποδέχθηκε όποιος το έδωσε.

Αν επιβεβαιωθεί, η προποφόλη θα πει ότι κάποιος έβαλε τον Μαζωνάκη σε τεχνητό ύπνο σε ένα ιατρείο του Κολωνακίου. Το γιατί δεν ξύπνησε δεν θα το πει ένας δοκιμαστικός σωλήνας· θα το πουν ένα φύλλο χορήγησης, μια οθόνη ζωτικών σημείων και ένα ρολόι.