Βενεζουέλα: 6.509 νεκροί δύο μήνες μετά τον σεισμό

Δύο μήνες μετά τον διπλό σεισμό της 24ης Ιουνίου, μεγέθους 7,2 και 7,5, που ισοπέδωσε συνοικίες γύρω από το Καράκας και τη Λα Γκουάιρα (USGS), η κυβέρνηση της Βενεζουέλας δείχνει μια εικόνα ανοικοδόμησης που προχωρά. Οι δικοί της αριθμοί λένε κάτι πιο σκληρό: έχει παραδώσει 335 νέες κατοικίες (Εθνοσυνέλευση Βενεζουέλας), ενώ ο άνθρωπος που ανακοινώνει τους απολογισμούς, ο πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης Χόρχε Ροδρίγκες, παραδέχθηκε ήδη στις 11 Ιουλίου ότι θα χρειαστούν περίπου 25.000 (EFE). Είναι, χοντρικά, ένα παραδομένο σπίτι για κάθε εβδομήντα πέντε οικογένειες που χρειάζονται στέγη.

Ας το δούμε ως έναν απολογισμό δύο μηνών. Ο επίσημος αριθμός νεκρών ανέβηκε στους 6.509, εβδομήντα έναν περισσότερους από την προηγούμενη εβδομάδα (El Diario, AP/Local10). Την ενημέρωση έδωσε ο Ροδρίγκες στις 24 Αυγούστου, στο εβδομαδιαίο δελτίο του κυβερνητικού σχεδίου ανοικοδόμησης «Plan Venezuela Renace», δηλαδή «η Βενεζουέλα ξαναγεννιέται». Το μέτρημα ανεβαίνει κάθε εβδομάδα: ήταν 5.546 στα τέλη Ιουλίου και ξεπέρασε τους 6.000 στις αρχές Αυγούστου (EFE · To Brief). Την ίδια στιγμή, το δελτίο έπαψε να ανανεώνει τους τραυματίες, καθηλωμένους στους 16.740 από την 1η Ιουλίου, και προβάλλει πλέον τις «νοσοκομειακές εξυπηρετήσεις», που ανέβηκαν κατά περίπου 140.000 μέσα σε μία εβδομάδα, φτάνοντας τις περίπου 226.700 (AP/Local10, El Diario).

Εκεί αρχίζει το πιο σκοτεινό κομμάτι της λογιστικής. Οι πιο πρόσφατοι αγνοούμενοι, 1.579, καταγράφηκαν από τον κυβερνήτη της Λα Γκουάιρα Χοσέ Αλεχάντρο Τεράν, μέσα από απογραφή σε σχεδόν 36.000 νοικοκυριά (DW, El Nacional). Η κεντρική κυβέρνηση είχε μιλήσει για 157 αγνοουμένους στις 25 Ιουνίου και έκτοτε σταμάτησε να ενημερώνει το εθνικό σύνολο, λέγοντας ότι μόνο οι θάνατοι είναι «βεβαιότητα» (RTVE). Γι' αυτό, δύο μήνες μετά, η αναζήτηση είναι πλέον υπόθεση ταυτοποίησης: συγγενείς καλούνται για εξετάσεις DNA και εθελοντές λένε ανοιχτά ότι «αυτό που ψάχνουμε εδώ είναι πτώματα», για να μπορέσουν οι οικογένειες να θάψουν τους δικούς τους (RFI, Infobae).

Μακριά από τα κυβερνητικά δελτία, το πεδίο βρίσκεται σε παρατεταμένη επιβίωση, όχι σε αποκατάσταση. Στη Λα Γκουάιρα χιλιάδες άνθρωποι ζουν ακόμη σε σκηνές που είναι ταυτόχρονα σπίτι, σχολείο και χώρος δουλειάς, ενώ οι πρόσφατες βροχές πλημμύρισαν καταλύματα και κατέστρεψαν στρώματα και σχολικά είδη (Televen). Τα δύο βασικά νοσοκομεία της περιοχής λειτουργούν μόλις στο 20% με 30%, με τη διαλογή των περιστατικών (τριάζ) και τα επείγοντα να γίνονται σε σκηνές έξω από τα κτίρια (Efecto Cocuyo). Την ίδια ώρα η διεθνής βοήθεια υποχωρεί: μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) που παραμένουν στο πεδίο περιγράφουν ανθρώπους «χωρίς φρέσκο νερό, χωρίς φαγητό» και μοιράζουν κιτ υγιεινής σε όσους δεν έχουν ούτε σαπούνι (La Nación). Τον Ιούλιο, ανάμεσα στα διεθνή κλιμάκια ήταν και εθελοντές του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, που επιχείρησαν στη Λα Γκουάιρα πριν επιστρέψει το πρώτο κλιμάκιο στις 18 Ιουλίου (ΕΡΤ).

Το χάσμα φαίνεται καθαρότερα στη στέγαση. Σύμφωνα με το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο teleSUR, από τις περίπου 60.800 κατοικίες που έχουν ελεγχθεί, οι 25.240 (πάνω από δύο στις πέντε) δεν είναι πλήρως ασφαλείς για κατοίκηση, νούμερο ξεχωριστό από τις 25.000 νέες κατοικίες που εκτιμά η κυβέρνηση ότι θα χρειαστούν (teleSUR). Απέναντι σε αυτό το βουνό, οι 335 παραδοθείσες κατοικίες μένουν πολύ κάτω από τις 4.000 που είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση έως το τέλος του 2026 (Εθνοσυνέλευση Βενεζουέλας). Οι εξαγγελίες για επιδοτήσεις αγοράς και επισκευής υπάρχουν, αλλά δεν έχει δημοσιοποιηθεί αναλυτικός, ελέγξιμος κατάλογος για το ποιος πήρε τι, σε ποιον δήμο και με ποια κριτήρια.

Το ερώτημα «πού πάνε τα χρήματα» μένει κι αυτό ανοιχτό. Τα 346 εκατ. δολάρια που η κυβέρνηση παρουσίασε ως ενίσχυση από το ΔΝΤ δεν είναι ούτε δάνειο ούτε δωρεά: είναι πρόσβαση της Βενεζουέλας σε δικά της αποθεματικά που κρατά στο ίδιο το ΔΝΤ (Bloomberg Línea, France 24). Το ευρύτερο ανθρωπιστικό σχέδιο για τη χώρα, ύψους 931 εκατ. δολαρίων, ήταν ως τις 22 Ιουλίου χρηματοδοτημένο μόλις κατά 39% (NRC). Τα χρήματα, με άλλα λόγια, είναι λιγότερα απ' όσα χρειάζονται, και για όσα υπάρχουν δεν έχει δημοσιοποιηθεί έλεγχος της πορείας τους.

Το πιο εύγλωττο νούμερο, τελικά, δεν είναι κανένας από τους μεγάλους αριθμούς. Είναι το 71: οι σοροί που προστέθηκαν στον απολογισμό μέσα σε μία μόνο εβδομάδα, δύο ολόκληρους μήνες μετά τη δόνηση. Όσο αυτός ο αριθμός δεν μηδενίζεται, η Βενεζουέλα δεν έχει καν τελειώσει να μετρά τους νεκρούς της, πόσο μάλλον να ξαναχτίσει τα σπίτια των ζωντανών.