Απομακρυσμένη απόψυξη άδειασε καταψύκτες σε ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ

Τη νύχτα της 1ης προς 2α Νοεμβρίου, ψυγεία και καταψύκτες σε σούπερ μάρκετ από το Βέλγιο ως τη Σουηδία άρχισαν να ζεσταίνονται χωρίς να τα αγγίξει κανείς. Το πρωί εργαζόμενοι σε διαφορετικές χώρες τα άδειαζαν (AP). Ο βελγικός πάροχος που συντηρεί πολλές από τις μονάδες λέει ότι τέθηκαν εξ αποστάσεως σε λειτουργία απόψυξης, με τον ίδιο μηχανισμό που είχε πλήξει εκατοντάδες γαλλικά καταστήματα τον Οκτώβριο (Le Soir/Belga, To Brief). Η νύχτα έδειξε και κάτι ακόμη: όπου κάποιος είδε τον συναγερμό μέσα σε λεπτά, δεν χάθηκε τίποτα.

Το Βέλγιο σήκωσε το μεγαλύτερο βάρος. Γύρω στις 4 τα ξημερώματα υπεύθυνοι της Delhaize ειδοποιήθηκαν ότι η θερμοκρασία ανέβαινε. Σε ορισμένα καταστήματα τα ψυγεία έφτασαν περίπου τους 15°C και κάποιοι έφεραν ψυκτικά φορτηγά για να σώσουν ό,τι σωζόταν (VRT NWS). Στην Ιρλανδία η Musgrave επιβεβαίωσε πρόβλημα σε συγκεκριμένο μοντέλο ψύξης σε 13 καταστήματα SuperValu. Εκεί τα συστήματα παρακολούθησης το εντόπισαν, τα τρόφιμα ψυγείου και κατάψυξης αποσύρθηκαν προληπτικά από την πώληση και τη Δευτέρα άρχισε ο ανεφοδιασμός (RTÉ).

Η απογραφή μένει ανοιχτή. Η VRT μετρούσε περίπου 40 Delhaize, 15 Carrefour, πέντε ανεξάρτητα Spar, 10 με 15 Intermarché και ένα IKEA στο Mons, χωρίς πλήρη κατάλογο (VRT NWS). Στην Ολλανδία η Danfoss, που κατασκευάζει ελεγκτές ψύξης, είπε ότι άλλαξαν εξ αποστάσεως ρυθμίσεις σε τουλάχιστον 17 επιχειρήσεις, κυρίως κρεοπωλεία και μικρά καταστήματα, μαζί με μια αποθήκη κατεψυγμένων (NOS). Στη Στοκχόλμη, υπεύθυνη καταστήματος ICA είπε ότι το πρόβλημα άρχισε στις 2 και έγινε αντιληπτό στις 5:30, όταν τα κατεψυγμένα είχαν πια χαθεί: «όλα καταστράφηκαν» (Reuters μέσω PerthNow).

Πώς ένα ψυγείο ζεσταίνεται κάνοντας τη δουλειά του

Σκεφτείτε τον καταψύκτη του σπιτιού που «πιάνει πάγο». Το ίδιο συμβαίνει στα εμπορικά ψυγεία, στο ψυχρό εξάρτημα που λέγεται εξατμιστής. Ένας αισθητήρας μετρά τη θερμοκρασία και ο ελεγκτής, σαν θερμοστάτης με χρονόμετρο, ανοιγοκλείνει τον συμπιεστή για να κρατά τον θάλαμο στον στόχο. Επειδή όμως ο πάγος φράζει τη ροή του αέρα, ο ελεγκτής κατά διαστήματα σταματά την ψύξη, και στους καταψύκτες συνήθως θερμαίνει τον εξατμιστή, ώσπου να λιώσει. Η διαδικασία τελειώνει όταν ο αισθητήρας φτάσει σε μια θερμοκρασία ή όταν συμπληρωθεί ένας μέγιστος χρόνος (Danfoss).

Η απόψυξη είναι δηλαδή μια προγραμματισμένη, σύντομη εξαίρεση. Αν κάποιος την ενεργοποιεί ξανά και ξανά ή την παρατείνει, το μηχάνημα παύει να βγάζει θερμότητα έξω και ο θάλαμος ζεσταίνεται. Ο εισβολέας δεν χρειάζεται να σπάσει τίποτα, αρκεί να βάλει μια κανονική λειτουργία να τρέχει την ώρα που δεν πρέπει. Αυτό ακριβώς περιγράφει ο επικεφαλής της Sabcobel: η απόψυξη ενεργοποιήθηκε περίπου τα μεσάνυχτα και οι τεχνικοί του δούλευαν από τη 1 τη νύχτα για να αποσυνδέσουν τις μονάδες από το δίκτυο (La Libre/Belga).

Πόσο απέχει μια εντολή από ένα χαλασμένο τρόφιμο φάνηκε στην Εσθονία. Εκεί εισβολείς απέκτησαν πρόσβαση σε υπολογιστή απομακρυσμένου ελέγχου και έβαλαν ρύθμιση 50°C, όμως η ομάδα αντέδρασε μέσα σε λίγα λεπτά και η πραγματική θερμοκρασία ανέβηκε μόνο 2 με 3 βαθμούς για 10 με 15 λεπτά, χωρίς απώλειες (ERR). Η εντολή στο χειριστήριο, ο αέρας του θαλάμου και το εσωτερικό ενός πακέτου κατεψυγμένων είναι τρία διαφορετικά μεγέθη. Με την ίδια λογική διαβάζονται και τα 100.000 ευρώ ζημιάς που κυκλοφόρησαν διεθνώς: αποδίδονται σε εκτίμηση του διαχειριστή ενός Delhaize στο Hoeilaart, όχι σε συνολικό λογαριασμό (AGF).

Ποιος μπήκε και από πού

Για τις ολλανδικές περιπτώσεις, η Danfoss ισχυρίζεται ότι τα πληγέντα συστήματα είχαν μη ασφαλείς συνδέσεις και προεπιλεγμένους κωδικούς, τους εργοστασιακούς που κανείς δεν άλλαξε (NOS). Η ίδια εταιρεία είπε ότι λογισμικό της υπήρχε σε πληγέντα συστήματα σε Βέλγιο και Γαλλία και απέδωσε το πρόβλημα κυρίως σε παλιές εκδόσεις, ενώ στο Βέλγιο η ομοσπονδιακή εισαγγελία άνοιξε έρευνα και το Κέντρο Κυβερνοασφάλειας δεν έχει δώσει τεχνικές λεπτομέρειες (Euronews). Κοινός δράστης δεν έχει κατονομαστεί. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ούτε ποιος βρίσκεται πίσω από τα περιστατικά ούτε αν συνδέονται με τη γαλλική επίθεση (Reuters μέσω PerthNow).

Οι συστάσεις υπάρχουν ήδη από τον Οκτώβριο. Μετά τη Γαλλία, η ANSSI, η γαλλική υπηρεσία κυβερνοασφάλειας, ζήτησε σύνδεση των συστημάτων μόνο μέσω προστατευμένου δικτύου, ενημέρωση του λογισμικού των ελεγκτών και αλλαγή κωδικών (AP). Το νέο κύμα έφτασε και σε κρεοπωλεία και αποθήκες, άρα αφορά κάθε επιχείρηση με συνδεδεμένη ψύξη, όχι μόνο τις μεγάλες αλυσίδες.

Εκείνη τη νύχτα τη ζημιά δεν την καθόρισε η πολυπλοκότητα της επίθεσης αλλά το πόσο γρήγορα κάποιος κοίταξε την οθόνη. Στο Selver πρόλαβαν μέσα σε λεπτά, ενώ στη Στοκχόλμη το πρόβλημα το είδαν ώρες αργότερα, και η διαφορά φάνηκε σε άδειους καταψύκτες.