Φούρνοι «Χωριάτικο»: 59 συλλήψεις για φορολογική απάτη

Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου καταστήματα της αλυσίδας αρτοποιείων «Χωριάτικο» άνοιξαν κανονικά και οι εργαζόμενοι πήγαν στη δουλειά τους, σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα Εργασιακών Σχέσεων Νίκο Μηλαπίδη (CNN Greece). Την ίδια ώρα ο Χαράλαμπος Βουρλιώτης, πρόεδρος της Αρχής για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος, διέταζε να δεσμευτούν περιουσιακά στοιχεία, λογαριασμοί και θυρίδες των ελεγχομένων (Καθημερινή, Ναυτεμπορική).

Η αλυσίδα βρίσκεται στο κέντρο έρευνας για φορολογική απάτη. Η εκτιμώμενη ζημία για το Δημόσιο ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ (Liberal). Κατά τα νεότερα ρεπορτάζ, οι συληφθέντες έφτασαν τους 59 και οδηγήθηκαν την ίδια μέρα στον εισαγγελέα (ΣΚΑΪ).

Η κλίμακα της έρευνας

Την επιχείρηση την έκανε η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ, η υπηρεσία της ΕΛ.ΑΣ. για τα μεγάλα κυκλώματα). Ξεκίνησε την Κυριακή 25 Οκτωβρίου με τη σύλληψη του ιδιοκτήτη Άγγελου Γιαννακόπουλου και ενός λογιστή (To Brief). Η εκπρόσωπος της ΕΛ.ΑΣ. Κωνσταντία Δημογλίδου επιβεβαίωσε επωνύμως πάνω από 50 συλλήψεις και έλεγχο σε περισσότερες από 400 εταιρείες (in.gr). Δεν έχει δημοσιοποιηθεί ούτε ονομαστικός κατάλογος της ΔΑΟΕ ούτε εισαγγελική πράξη που να ορίζει τι βαρύνει τον καθένα.

Οι αριθμοί των εταιρειών χρειάζονται προσοχή, γιατί δεν μετρούν όλοι το ίδιο πράγμα. Ευρύτερα δημοσιεύματα μιλούν για 520 επιχειρήσεις στο μικροσκόπιο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες είναι εικονικές (Newsit). Το «περίπου 200» που κυκλοφορούσε σε αρκετά ρεπορτάζ αφορά καταστήματα, όχι εταιρείες (Thestival).

Τι μετρά η ζημία των 100 εκατ.

Τα 100 εκατ. ευρώ είναι εκτίμηση των ερευνητών. Δεν είναι καταλογισμός της ΑΑΔΕ ούτε αποδεδειγμένο κέρδος κάποιου προσώπου. Η έρευνα εξετάζει εταιρείες που φέρονται να άφηναν απλήρωτο ΦΠΑ και ασφαλιστικές εισφορές, ενώ η ίδια δραστηριότητα συνέχιζε μέσα από νέες εταιρείες (Newsit). Αν ο μηχανισμός αποδειχθεί, ο φόρος που πλήρωσε ο πελάτης στην τιμή του ψωμιού δεν έφτασε ποτέ στο Δημόσιο. Ούτε οι εισφορές έφτασαν στα ασφαλιστικά ταμεία των εργαζομένων.

Το δύσκολο σημείο το έθεσε η ίδια η Δημογλίδου: πρέπει να αποδειχθεί ποιος έλεγχε πραγματικά τις εταιρείες (CNN Greece). Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιευθεί κανένα ζεύγος παλιάς και νέας εταιρείας με το ίδιο κατάστημα, ημερομηνία διαδοχής και βεβαιωμένη οφειλή. Το Capital επικαλείται στοιχεία του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ, το δημόσιο αρχείο των εταιρειών). Σύμφωνα με αυτά, η «Αττικά Αρτοποιεία ΕΠΕ» ανήκει κατά 95% σε κάποιον Γιώργο Γιαννακόπουλο και κατά 5% στη Στέλλα Μίγκλεϊ (Capital). Οι δημόσιες πηγές δεν διευκρινίζουν τη σχέση του με τον συλληφθέντα. Σε κάθε περίπτωση, μια ιδιοκτησιακή σχέση δεν αποδεικνύει δόλια μεταφορά δραστηριότητας.

Στην Αυστραλία το φαινόμενο έχει όνομα: «phoenix activity». Η επιχείρηση κλείνει αφήνοντας χρέη, ενώ η ίδια δραστηριότητα συνεχίζει σε νέα εταιρεία. Η εποπτική αρχή ASIC επισημαίνει ότι μια νόμιμη αναδιάρθρωση δεν είναι από μόνη της παράνομη. Για να στοιχειοθετηθεί η πράξη, πρέπει να φανούν ο πραγματικός έλεγχος, η μεταφορά περιουσίας χωρίς εύλογο τίμημα και η ζημία των πιστωτών (ASIC). Τα ίδια στοιχεία θα χρειαστεί να δείξει και η ελληνική δικογραφία.

Πρόσωπα και αφετηρία

Το iefimerida κατονομάζει ανάμεσα στους συλληφθέντες τον πρώην συνδικαλιστή της ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ Ρίζο Ρίζο. Επικαλείται δικές του πληροφορίες και γράφει ότι ο Ρίζος φερόταν να μεσολαβεί ανάμεσα στον Άγγελο Γιαννακόπουλο και σε παρένθετους διαχειριστές (iefimerida). Οι ρόλοι «εγκέφαλος», «μεσάζων» και «αχυράνθρωπος» είναι προς το παρόν ισχυρισμοί της έρευνας. Δεν εντοπίστηκε δημόσια απάντηση των κατηγορουμένων ή των συνηγόρων τους. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, η έρευνα άρχισε από καταγγελία και από αίτημα άρσης του τηλεφωνικού απορρήτου για 12 πρόσωπα. Αρχικό αντικείμενο ήταν πιθανή απάτη σε βάρος του e-ΕΦΚΑ (HuffPost).

Η εντολή του Βουρλιώτη καλύπτει και την Pizza Fan, την αλυσίδα πίτσας που ερευνάται χωριστά για φερόμενη απόκρυψη εσόδων (To Brief). Η δέσμευση παγώνει προσωρινά την περιουσία. Δεν ισοδυναμεί με δήμευση, ούτε σημαίνει ότι επιστρέφονται χρήματα στο Δημόσιο.

Από τη δέσμευση εξαιρέθηκαν ρητά οι λογαριασμοί μισθοδοσίας (Ναυτεμπορική). Έτσι, όσοι ζυμώνουν και πουλάνε ψωμί στους πάγκους της αλυσίδας μπορούν να πληρωθούν. Η εξαίρεση όμως δεν εγγυάται ότι θα πληρωθούν. Κανείς δεν έχει πει ακόμη πόσοι είναι αυτοί οι εργαζόμενοι ούτε ποια εταιρεία είναι νομικά ο εργοδότης τους. Αν η έρευνα επιβεβαιώσει ότι απλήρωτες έμεναν και εισφορές, τότε μέρος της ζημίας που μετρούν οι αρχές βαραίνει τα ένσημα των ίδιων ανθρώπων που άνοιξαν τα καταστήματα τη Δευτέρα.