ΟΗΕ: Γενοκτονικές πράξεις στη Γάζα μετά την εκεχειρία

Η εκεχειρία του Οκτωβρίου 2025 δεν σταμάτησε τους θανάτους στη Γάζα. Η ανεξάρτητη ερευνητική επιτροπή του ΟΗΕ καταγράφει 1.431 νεκρούς από την εκεχειρία έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2026, ανάμεσά τους 300 παιδιά, και υποστηρίζει ότι οι γενοκτονικές πράξεις συνεχίστηκαν (New York Times). Στην ίδια έκθεση χαρακτηρίζει «εξόντωση» όσα συμβαίνουν στη Δυτική Όχθη. Το κείμενο δημοσιεύθηκε λίγες ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες στο Ισραήλ.

Η έκθεση A/81/430 παρουσιάστηκε στις 26 Οκτωβρίου στη Γενική Συνέλευση. Τη συνέταξε επιτροπή που ίδρυσε το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων το 2021 (ψήφισμα S-30/1). Για τη Γάζα εστιάζει στην «Κίτρινη Γραμμή», το όριο της ζώνης που κράτησε ο ισραηλινός στρατός μετά την εκεχειρία, όπου σκοτώνονται άμαχοι που την πλησιάζουν ή την περνούν. Από το σύνολο των περιστατικών που εξέτασε, η επιτροπή συνάγει ότι συνεχίστηκαν οι γενοκτονικές πράξεις και, μαζί τους, η πρόθεση που τις χαρακτηρίζει (OHCHR).

Ο αριθμός αντέχει στη διασταύρωση με το OCHA, την υπηρεσία ανθρωπιστικού συντονισμού του ΟΗΕ, η οποία δεν αποφαίνεται για νομικούς χαρακτηρισμούς. Το OCHA μεταφέρει από το υπουργείο Υγείας της Γάζας 1.522 νεκρούς από την εκεχειρία έως τα μέσα Οκτωβρίου, δηλαδή με μεταγενέστερη ημερομηνία αποκοπής (OCHA). Το AP μετρά χωριστά τουλάχιστον 196 νεκρούς μόνο κοντά στη γραμμή και μόνο έως τις αρχές Απριλίου (AP).

Δυτική Όχθη: από έξι νεκρούς σε 254

Για τη Δυτική Όχθη η επιτροπή κρίνει ότι οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενισχυμένες από τη βία των εποίκων, συνιστούν ευρεία και συστηματική επίθεση κατά αμάχων. Γι' αυτό καταλογίζει εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας: εξόντωση, βασανιστήρια, βιασμό και άλλες μορφές σεξουαλικής βίας, δίωξη (OHCHR).

Η «εξόντωση» δεν είναι συνώνυμο της γενοκτονίας. Το Καταστατικό της Ρώμης, η ιδρυτική συνθήκη του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, την ορίζει ως μαζική θανάτωση στο πλαίσιο ευρείας ή συστηματικής επίθεσης κατά αμάχων (άρθρο 7). Η γενοκτονία απαιτεί επιπλέον ειδική πρόθεση καταστροφής μιας ομάδας, εν όλω ή εν μέρει (Σύμβαση του 1948). Αυτόν τον όρο η επιτροπή τον χρησιμοποιεί για τη Γάζα.

Η επιτροπή στηρίζει τον καταλογισμό σε μια μετρήσιμη μεταβολή. Από το 2008 έως την παραμονή της 7ης Οκτωβρίου 2023, αεροπορικά πλήγματα στη Δυτική Όχθη είχαν σκοτώσει έξι Παλαιστίνιους. Έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 είχαν σκοτώσει 254 (OHCHR). Τον Αύγουστο του 2026 παρέμεναν εκτοπισμένοι 34.176 άνθρωποι (UN News).

Η ισραηλινή απάντηση

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ απέρριψε την έκθεση ως πολιτικοποιημένη «προπαγάνδα» που, όπως υποστηρίζει, υπονομεύει το δικαίωμα αυτοάμυνας (Ynet). Η ισραηλινή λογική ξεκινά από τη θανατηφόρα επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, πραγματικό γεγονός που απαιτεί να εξεταστεί και η στρατιωτική απάντηση. Η δημόσια απάντηση που εντοπίστηκε δεν αντικρούει τους αριθμούς ανά περιστατικό.

Υπάρχει και ένα όριο από την πλευρά των μέσων. Το AP δηλώνει ότι δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα ορισμένες καταγγελίες σεξουαλικής βίας της έκθεσης (AP). Αυτό περιορίζει τη διασταύρωση, δεν διαψεύδει τις καταγγελίες.

Η Χεβρώνα, μετά την έκθεση

Ο πρόεδρος της επιτροπής, Σρινιβασάν Μουραλιντάρ, συνέδεσε δημόσια τους φόνους, τους τραυματισμούς και την καταστροφή σπιτιών με τον εκτοπισμό (OHCHR). Η Χεβρώνα δεν περιλαμβάνεται στην έκθεση. Η επιχείρηση εκεί άρχισε στις 23 Οκτωβρίου, μετά τη δολοφονία δύο Ισραηλινών στρατιωτών, και ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ την εξέτασε σε χωριστή παρέμβαση (UN News).

Στις 26 Οκτωβρίου οι δημοτικές μετρήσεις κατέγραφαν 3.171 εκτοπισμένους σε 488 οικογένειες (To Brief). Στη Χεβρώνα εκτυλίσσεται τώρα ό,τι η έκθεση περιγράφει για τη Δυτική Όχθη: στρατιωτική επιχείρηση, εκκενώσεις, εκτοπισμός χωρίς ημερομηνία επιστροφής.

Σύμφωνα με το Kan, ο στρατός έκρινε ότι οι στόχοι είχαν επιτευχθεί, ενώ ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ ζητούσαν συνέχιση. Ισραηλινά μέσα συνδέουν τη διάρκεια του αποκλεισμού με την ασφάλεια των σημερινών εκλογών (eMess), όπου οι τελευταίες μετρήσεις δεν έδιναν πλειοψηφία σε κανένα στρατόπεδο. Εκλογικό κίνητρο για την παράταση των εκκενώσεων δεν έχει τεκμηριωθεί.

Η επιτροπή ερευνά και εισηγείται. Δεν δικάζει, δεν επιβάλλει ποινές και δεν εκφράζει όλα τα όργανα του ΟΗΕ. Το Διεθνές Δικαστήριο έχει εκδώσει μόνο προσωρινά μέτρα στην υπόθεση Νότια Αφρική κατά Ισραήλ, χωρίς τελική κρίση για τη γενοκτονία.

Τα πορίσματα είναι καταλογισμοί ερευνητών, όχι δικαστική απόφαση. Η κυβέρνηση που θα σχηματιστεί μετά τις σημερινές κάλπες, όποια κι αν είναι, θα πρέπει να απαντήσει σε έγγραφο κατατεθειμένο στη Γενική Συνέλευση, με αριθμούς νεκρών μετά από μια εκεχειρία που υποτίθεται ότι τους είχε σταματήσει.