Ο Βούτσιτς παραδέχθηκε ήττα πριν το επίσημο αποτέλεσμα

Λίγο μετά τις 21:30 της Κυριακής, ενώ η σερβική εκλογική επιτροπή είχε ελέγξει ελάχιστα πρακτικά, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς βγήκε και είπε ότι έχασε (021.rs). Οι ανεξάρτητες προβολές δίνουν στη Φοιτητική Λίστα πάνω από το 52% και αυτοδυναμία (DW). Ο πολιτικός που κρατούσε επί χρόνια το Βελιγράδι σε ισορροπία ανάμεσα σε Βρυξέλλες, Μόσχα και Πεκίνο περνά στην αντιπολίτευση. Οι έδρες, πάντως, δεν έχουν ακόμη πιστοποιηθεί.

Μια παραδοχή με βάση δείγμα

Οι περισσότερες κάλπες έκλεισαν στις 20:00 και η επιτροπή, η RIK, άρχισε να αναρτά σταδιακά τα ελεγμένα πρακτικά (RIK). Τα πρώτα στοιχεία, από μόλις 203 εκλογικά τμήματα, έδιναν μάλιστα προβάδισμα στη λίστα του Βούτσιτς. Λίγο αργότερα ο ίδιος παραδέχθηκε ότι «δεν έχουμε ακόμη τελικά αποτελέσματα», όμως το δικό του στρωματοποιημένο δείγμα έδειχνε ήττα. Υπολόγισε 135 έως 140 έδρες για τους φοιτητές και περίπου 105 για τη δική του παράταξη, συνεχάρη τους νικητές και είπε ότι θα συνεχίσει ως αντιπολίτευση (RTCG/BBC).

Οι αριθμοί των σερβικών οργανώσεων παρακολούθησης εκλογών ήρθαν σε συμφωνία με την παραδοχή. Στις 22:55 η προβολή CeSID/Ipsos έδινε στη Φοιτητική Λίστα 52,2% έναντι 39,1% και 140 έδρες έναντι 103 (021.rs). Η CRTA εκτίμησε χωριστά 51,47% έναντι 40,42%, χωρίς προβολή εδρών (DW). Ο υποψήφιος Ράντομιρ Σάιτσιτς μίλησε για «νίκη του θάρρους απέναντι στον φόβο» και ζήτησε από τους οπαδούς να αποφύγουν τις προκλήσεις (Glas Slavonije).

Από το Νόβι Σαντ στην κάλπη

Η αφετηρία ήταν η κατάρρευση ενός στεγάστρου στο Νόβι Σαντ την 1η Νοεμβρίου 2024, με 16 νεκρούς, που πυροδότησε κινητοποιήσεις για λογοδοσία. Στις 5 Μαΐου 2025 οι φοιτητές ζήτησαν πρόωρες εκλογές (Reuters μέσω Investing). Ο Βούτσιτς διέλυσε τη Βουλή στις 9 Σεπτεμβρίου και το κίνημα ανακοίνωσε την ίδια μέρα δική του λίστα (Euronews). Ακολούθησε η παραίτησή του από την προεδρία, ώστε να διεκδικήσει την πρωθυπουργία, ένα σχέδιο παραμονής στην εξουσία από άλλη θέση που η κάλπη της Κυριακής ακύρωσε (To Brief).

Η κινητοποίηση φάνηκε και στη συμμετοχή. Έως τις 18:00 είχε ψηφίσει το 64,89% (RIK). Την ίδια ώρα του 2023 το ποσοστό ήταν 51,93%, σχεδόν 13 μονάδες χαμηλότερο (Nedeljnik).

Προβολή δεν σημαίνει πιστοποίηση

Η RIK θα δημοσιεύσει τη συνολική έκθεση εντός 96 ωρών από τη στιγμή που θα παραλάβει όλες τις τοπικές συγκεντρωτικές εκθέσεις, και μόνο τότε θα κατανείμει τις έδρες (RIK). Το πόσο ρευστές είναι ακόμη οι προβολές φαίνεται από μια κατανομή που κυκλοφόρησε στον Τύπο και αθροίζει 251 έδρες σε Βουλή 250 μελών (ΕΡΤ). Η CRTA κατέγραψε πιέσεις σε ψηφοφόρους ή εκλογικούς λειτουργούς σε σχεδόν 29% των τμημάτων που παρακολουθούσε και φωτογράφιση ψηφοδελτίων στο 40% (BBC Serbian). Η RIK μίλησε για μικρότερες παρατυπίες που, κατά την ίδια, αντιμετωπίστηκαν (Politika). Οι καταγγελίες χρειάζονται διερεύνηση, όμως δεν δείχνουν αλλαγή νικητή. Το προκαταρκτικό πόρισμα της ODIHR, της υπηρεσίας εκλογικής παρατήρησης του ΟΑΣΕ, θα παρουσιαστεί σήμερα στις 15:00 ώρα Βελιγραδίου (ODIHR).

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συνεχάρησαν τους νικητές και δήλωσαν έτοιμοι να στηρίξουν μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου, στα μέσα ενημέρωσης και στην καταπολέμηση της διαφθοράς (Reuters μέσω Internazionale). Τα συγχαρητήρια όμως δεν αλλάζουν από μόνα τους την ενταξιακή πορεία της Σερβίας. Αυτή περνά και από την εξομάλυνση με το Κόσοβο, και οι προεκλογικές θέσεις της Φοιτητικής Λίστας δεν έδειχναν εύκολη μεταστροφή ούτε στο Κόσοβο ούτε στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας (BBC Serbian). Εδώ έχει λόγο και η Αθήνα, αφού κάθε νέο στάδιο των διαπραγματεύσεων απαιτεί ομοφωνία των κρατών μελών στο Συμβούλιο (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο).

Ο Βούτσιτς κρατά ένα μπλοκ περίπου 105 εδρών. Δεσμεύτηκε ότι η παράταξή του δεν θα εμποδίσει τη συγκρότηση της Βουλής, χωρίς όμως να υποσχεθεί στήριξη στη νέα κυβέρνηση (RTCG/BBC). Μετά την επίσημη κατανομή, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας θα διαβουλευτεί με τις λίστες και θα προτείνει πρωθυπουργό. Η Βουλή θα ψηφίσει το πρόσωπο, το πρόγραμμα και το υπουργικό σχήμα, με τουλάχιστον 126 θετικές ψήφους (Βουλή της Σερβίας). Ο επικεφαλής της λίστας, Ίλια Σρντάνοβιτς, δεν έχει ακόμη ταυτοποιηθεί ως ο υποψήφιος για την πρωθυπουργία (Euronews Serbia).

Ο Βούτσιτς έχασε την κάλπη, και οι προβολές δίνουν στους φοιτητές περιθώριο 14 εδρών πάνω από την πλειοψηφία. Η εξουσία θα αλλάξει χέρια τη μέρα που 126 βουλευτές θα ψηφίσουν κυβέρνηση. Ως τότε, το πρώτο τεστ είναι αν οι έδρες της RIK θα επιβεβαιώσουν το δείγμα του ίδιου του ηττημένου.