Τρένα στο Τολέδο: πρόσκρουση με έως 200 χλμ./ώρα

Το τρένο υψηλής ταχύτητας AVE της Renfe χτύπησε από πίσω το ακινητοποιημένο Iryo με ταχύτητα 160 έως 200 χιλιομέτρων την ώρα, σύμφωνα με την πρώτη τεχνική καταγραφή της AITAT, της ισπανικής αρχής που διερευνά τα σιδηροδρομικά δυστυχήματα (El País). Η ίδια καταγραφή τοποθετεί τη βλάβη του συστήματος επιτήρησης LZB 22 λεπτά πριν από τη σύγκρουση κοντά στην Ούρδα του Τολέδο, που έχει στοιχίσει τη ζωή σε 69 ανθρώπους (Europa Press, Cadena SER) (To Brief). Η αρχή δεν έχει καταλήξει σε αιτία. Οι συνομιλίες που δημοσίευσαν ισπανικά μέσα και ο υπουργός Μεταφορών στρέφουν την προσοχή σε μια εντολή «κανονικής πορείας» που έδωσε στο AVE το κέντρο ελέγχου της Ατότσα στη Μαδρίτη (El País, EFE).

Τι κατέγραψε η AITAT

Σύμφωνα με την ενημέρωση που αποδίδεται στην αρχή (φάκελος 146/2026), το LZB σταμάτησε να λειτουργεί στις 08:31 και η σύγκρουση έγινε στις 08:53, στο χιλιομετρικό σημείο 118+800 της γραμμής Μαδρίτης-Σεβίλλης (Europa Press, Cadena SER). Το AVE 2080 έπεσε πάνω στο Iryo 6076, που στεκόταν ακίνητο στη γραμμή (Cadena SER). Την ακριβή ταχύτητα θα τη δώσει ο καταγραφέας του AVE.

Το LZB επιτηρεί συνεχώς την κίνηση των τρένων και τους μεταδίδει τις οδηγίες της διαδρομής. Όταν χάλασε, η κυκλοφορία πέρασε στο εφεδρικό καθεστώς BSL: οι μηχανοδηγοί κινούνταν με τα σήματα στο πλάι της γραμμής και με οδηγίες από το κέντρο ελέγχου (EFE Verifica). Το δεύτερο σύστημα ασφαλείας, το ASFA, προστατεύει μόνο σε συγκεκριμένα σημεία και δεν αντικαθιστά τη συνεχή επιτήρηση. Η AITAT εξετάζει μια αλυσίδα βλαβών, οδηγιών και ενεργειών και κρατά ανοιχτές όλες τις υποθέσεις (El País).

Τι ακούγεται στον ασύρματο

Οι ώρες των επικοινωνιών δεν προέρχονται από την αρχή, αλλά από τις δημοσιευμένες συνομιλίες. Στις 08:36, ο μηχανοδηγός του AVE ρωτά αν θα κινηθεί με «κανονική πορεία» και παίρνει καταφατική απάντηση (Cadena SER, El País). Εκείνη την ώρα το Iryo ήταν ήδη σταματημένο και είχε ενημερώσει το κέντρο (RTVE).

Στις 08:41 το κέντρο λέει στη μηχανοδηγό του Iryo «No le autorizamos el rebase», δηλαδή δεν της επιτρέπει να περάσει το σήμα στάσης. Αμέσως μετά της ζητά να επανεκκινήσει το LZB και να συνεχίσει υπό BSL με «κανονική πορεία» (elDiario.es, El País). Στις 08:48 η μηχανοδηγός αναφέρει ότι δεν κατάφερε να επανεκκινήσει το σύστημα και παραμένει ακίνητη. Πέντε λεπτά αργότερα, στις 08:53, το AVE έπεσε πάνω της (Cadena SER).

Ρεπορτάζ που παραθέτουν την εσωτερική οδηγία COI 01/25 της Adif, της δημόσιας εταιρείας που διαχειρίζεται τη σιδηροδρομική υποδομή, αναφέρουν ότι η συνέχιση υπό BSL προϋποθέτει ελέγχους, ανάμεσά τους ότι το επόμενο τμήμα της γραμμής είναι ελεύθερο (Europa Press). Η εναλλακτική, η «πορεία με ορατότητα», υποχρεώνει τον μηχανοδηγό να κινείται τόσο αργά ώστε να σταματά πριν από κάθε εμπόδιο που βλέπει. Το El País, επικαλούμενο εγχειρίδιο της Renfe και ειδικούς, γράφει ότι το κέντρο εφάρμοσε λάθος διαδικασία και ότι το AVE έπρεπε να λάβει εντολή πορείας με ορατότητα (El País). Ο ισπανικός κανονισμός ξεχωρίζει επίσης την επανεκκίνηση από την άδεια να περάσει ένα τρένο σήμα στάσης (BOE).

Την εντολή των 08:36 αποδίδουν τα ρεπορτάζ σε χειριστή του κέντρου ελέγχου της Adif στην Ατότσα, του οποίου το όνομα δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Σύμφωνα με την EFE, ο χειριστής αρνήθηκε να καταθέσει στη Guardia Civil, την ισπανική χωροφυλακή (EFE).

Ο υπουργός, τα συνδικάτα, οι κάλπες

Ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε απέρριψε τις εκκλήσεις να παραιτηθεί και υποστήριξε ότι η εντολή παρέκαμψε τις δικλίδες ασφαλείας. Πρόσθεσε ότι δεν θα προδικάσει ευθύνες ούτε θα χρησιμοποιήσει εργαζόμενο ως «ασπίδα» (EFE). Η CCOO και άλλα συνδικάτα ζητούν την απομάκρυνσή του. Τον κατηγορούν ότι φόρτωσε δημόσια την ευθύνη στους εργαζόμενους πριν από την έρευνα και θέτουν θέμα υποστελέχωσης στα κέντρα ελέγχου (El Español, El Independiente).

Η τραγωδία, η δεύτερη μεγάλη σιδηροδρομική του έτους, μπήκε στην προεκλογική εκστρατεία για τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου, και κόμματα ανέστειλαν εκδηλώσεις (El País). Το Λαϊκό Κόμμα της Ανδαλουσίας κατέθεσε πρόταση για ανεξάρτητο τεχνικό έλεγχο (Europa Press). Η AITAT δεν έχει διαπιστώσει κοινή τεχνική αιτία με το προηγούμενο δυστύχημα.

Ο απολογισμός

Ο πρόεδρος της Καστίλλης-Λα Μάντσα ανακοίνωσε σήμερα 69 επιβεβαιωμένους θανάτους και προειδοποίησε ότι η εξέταση των ανθρώπινων υπολειμμάτων μπορεί να αλλάξει τον αριθμό. Η Guardia Civil είχε δεχθεί 70 δηλώσεις εξαφάνισης, και δύο από τους αγνοούμενους βρέθηκαν ζωντανοί (Cadena SER). Η AITAT είχε αρχικά καταγράψει 74 νεκρούς και διόρθωσε τον αριθμό σε 69 χωρίς δημόσια εξήγηση (Europa Press). Στα νοσοκομεία της περιφέρειας νοσηλεύονταν 39 τραυματίες, ενώ 71 είχαν πάρει εξιτήριο (EFE).

Το δικαστήριο της Όργκαθ, που χειρίζεται τη δικαστική έρευνα, διέταξε να διαφυλαχθούν τα στοιχεία και απαγόρευσε την πρόσβαση στη γραμμή (elDiario.es). Η AITAT έχει ήδη περισυλλέξει τους καταγραφείς των συρμών (Cadena SER). Η ακριβής ταχύτητα, το πλήρες αρχείο του ασυρμάτου και όσα έβλεπε το κέντρο στις οθόνες του θα δείξουν αν μία καταφατική απάντηση στον ασύρματο ήταν ο κρίκος που έσπασε ή ένας από πολλούς.